- පරිච්ඡේදය 1: Deep Work කියන්නේ ගොඩක් වටිනා දෙයක් (Deep Work Is Valuable)
- අලුත් තාක්ෂණයත් එක්ක වෙනස් වෙන ලෝකේ ඉස්සරහටම යන්නේ මේ ප්රධාන කණ්ඩායම් තුනයි (The High-Skilled Workers, The Superstars, The Owners)
අලුත් තාක්ෂණයත් එක්ක අපේ ආර්ථිකය සහ වැඩ කරන ලෝකය දැවැන්ත වෙනසකට ලක් වෙමින් තියෙනවා. ආර්ථික විද්යාඥයින් මේකට කියන්නේ "මහා ප්රතිව්යූහගත කිරීමක්" (Great Restructuring) කියලා. සරලවම කිව්වොත්, අපේ තාක්ෂණය වේගයෙන් ඉස්සරහට ගියාට අපේ කුසලතා සහ ආයතනික ව්යූහයන් ඒ තරම් වේගයෙන් දියුණු වෙන්නේ නැහැ.
මේ තත්වය ගොඩක් අයට නරක විදිහට බලපාන්න පුළුවන්. බුද්ධිමත් යන්ත්ර (intelligent machines) දියුණු වෙද්දී, සාමාන්ය වැඩ කරන මිනිස්සු වෙනුවට ඒ යන්ත්ර පාවිච්චි කරන්න ආයතන පෙළඹෙනවා. ඒ වගේම, දුර ඉඳන් වැඩ කරන්න (remote work) පුළුවන් තාක්ෂණය දියුණු නිසා, ළඟ ඉන්න සාමාන්ය කෙනෙක්ව රස්සාවට ගන්නවා වෙනුවට ලෝකේ කොහේ හරි ඉන්න දක්ෂයෙක්ව (superstar කෙනෙක්ව) වැඩේට සම්බන්ධ කරගන්න ආයතන වලට පුළුවන් වෙලා තියෙනවා.
මේ වෙනස නිසා ගොඩක් අයගේ රස්සාවල් නැති වෙලා යන්න පුළුවන් වුණත්, මේක හැමෝටම නරක ආරංචියක් නෙමෙයි. මේ අලුත් ආර්ථිකය ඇතුළේ ප්රධාන කණ්ඩායම් තුනකට විතරක් අතිවිශාල වාසියක් ලැබෙනවා. අනාගතයේදී මේ ලෝකේ ඉස්සරහටම ගිහින් විශාල සාර්ථකත්වයක් ලබා ගන්නේ මේ කණ්ඩායම් තුන විතරයි.
මේ තියෙන්නේ ඒ ප්රධාන කණ්ඩායම් තුන:
1. ඉහළ කුසලතා තියෙන සේවකයින් (The High-Skilled Workers)
රොබෝ තාක්ෂණය, හඬ හඳුනාගැනීමේ තාක්ෂණය (voice recognition) වගේ දේවල් නිසා සාමාන්ය දක්ෂතා ඕනේ කරන රස්සාවල් ඉක්මනින්ම යන්ත්ර වලට බාර දෙන්න පුළුවන්. හැබැයි ඒත් එක්කම, දත්ත විශ්ලේෂණය (data analytics), high-speed communications වගේ අලුත් තාක්ෂණයන් නිසා සංකීර්ණ දත්ත එක්ක වැඩ කරන්න පුළුවන් බුද්ධිමත් අයට ලොකු ඉල්ලුමක් හැදෙනවා.
අනාගතයේදී මතුවෙන ප්රධානම ප්රශ්නය තමයි, "ඔයාට මේ බුද්ධිමත් යන්ත්ර එක්ක හොඳට වැඩ කරන්න පුළුවන්ද, බැරිද?" කියන එක.
උදාහරණයක් විදිහට දත්ත විශ්ලේෂකයින් (Data Analysts) ගත්තොත්, එයාලා විශාල දත්ත ගොනු (databases) එක්ක වැඩ කරලා, සංකීර්ණ මෘදුකාංග පාවිච්චි කරලා අනාගතය ගැන නිවැරදි තීරණ ගන්නවා. මේ වගේ අයට අර බුද්ධිමත් යන්ත්ර කියන්නේ තමන්ගේ රස්සාව නැති කරන බාධාවක් නෙමෙයි. ඒ යන්ත්ර තමයි එයාලගේ සාර්ථකත්වයට තියෙන ප්රධානම ආයුධය. මේ විදිහට සංකීර්ණ යන්ත්ර සහ තාක්ෂණයන් තේරුම් අරගෙන ඒවා එක්ක නිර්මාණශීලීව වැඩ කරන්න පුළුවන් අය මේ අලුත් ලෝකේ ලොකු ජයග්රහණ ලබනවා.
2. තමන්ගේ ක්ෂේත්රයේ සුපිරිම අය (The Superstars)
අද කාලේ තියෙන අධිවේගී අන්තර්ජාලය, ඊමේල්, සහ virtual meeting තාක්ෂණයන් නිසා වැඩ කරන්න එකම ඔෆිස් එකක, එකම නගරයක ඉන්න ඕනේ කියන සීමාව නැති වෙලා තියෙනවා.
හිතන්න සමාගමකට අලුත් මෘදුකාංගයක් හදාගන්න ඕනේ කියලා. ඉස්සර නම් එයාලට සිද්ධ වෙනවා ඒ පැත්තේ ඉන්න සාමාන්ය වැඩකාරයෙක්ව ඔෆිස් එකට අරගෙන, එයාට පඩි ගෙවලා ඒක කරගන්න. හැබැයි දැන් එයාලට පුළුවන් ලෝකේ කොහේ හරි ඉන්න ඒ ෆීල්ඩ් එකේ ඉන්න සුපිරිම කෙනාට (superstar කෙනෙක්ට) මුදලක් ගෙවලා ඒ ප්රොජෙක්ට් එක විතරක් කරගන්න. මේකෙන් සමාගමට අඩු මුදලකට හොඳ ප්රතිඵලයක් ලැබෙනවා. අර superstar ටත් එකවර clients ලා ගොඩක් එක්ක වැඩ කරන්න පුළුවන් නිසා එයාටත් ලොකු ආදායමක් ලැබෙනවා. හැබැයි මේකෙන් අර පැත්තේ හිටපු සාමාන්ය වැඩකාරයාට රස්සාවක් නැති වෙනවා.
මේ වගේ තත්වයක් ඇතුළේ පාරිභෝගිකයෝ හැමවෙලේම හොයන්නේ හොඳම කෙනාව. ආර්ථික විද්යාවේ මේකට "Winner-take-all" (දිනන කෙනාට ඔක්කොම ලැබෙනවා) සංකල්පය කියලා කියනවා. සාමාන්ය ගායකයින් දහ දෙනෙක්ගේ සින්දු ඇහුවා කියලා ඒක එක සුපිරි ගායකයෙකුගේ සින්දුවක් අහනවා වගේ වෙන්නේ නෑනේ. දක්ෂතාවය කියන්නේ කෑලි වලට කඩලා එකතු කරන්න පුළුවන් දෙයක් නෙමෙයි. හොඳම කෙනාට හැමවෙලේම ලොකුම ඉල්ලුම තියෙනවා. ඉස්සර මේ තත්වය අදාළ වුණේ නළු නිළියන්ට, ගායකයින්ට විතරයි. හැබැයි දැන් අන්තර්ජාලය නිසා ලෝකේම එකම මාකට් එකක් වෙලා. ඒ නිසා හැම ක්ෂේත්රයකම ඉන්න අය දැන් තරඟ කරන්නේ ලෝකේ ඉන්න හොඳම අයත් එක්කයි. ඒ නිසා ඔයාගේ ෆීල්ඩ් එකේ ඔයා සුපිරිම කෙනෙක් නම්, ඔයාට මේ ලෝකේ ඉස්සරහටම යන්න පුළුවන්.
3. අයිතිකරුවන් / ආයෝජකයින් (The Owners)
අලුත් ආර්ථිකය ඇතුළේ සාර්ථක වෙන තුන්වෙනි කණ්ඩායම තමයි මේ අලුත් තාක්ෂණයන්ට සල්ලි යොදවන්න (invest කරන්න) පුළුවන් ප්රාග්ධනයක් (capital) තියෙන අය.
සාමාන්යයෙන් ආර්ථික විද්යාවට අනුව ව්යාපාරයකින් ලැබෙන ලාභය බෙදී යන්නේ ඒකට යොදවපු ශ්රමයට (වැඩ කරන මිනිස්සුන්ට) සහ ප්රාග්ධනයට (ආයෝජනය කරපු සල්ලි වලට) සාපේක්ෂවයි. හැබැයි මේ අලුත් ඩිජිටල් තාක්ෂණයත් එක්ක ලොකුවට මිනිස් ශ්රමය ඕනේ වෙන්නේ නැහැ.
උදාහරණයක් විදිහට ඉන්ස්ටග්රෑම් (Instagram) සමාගම ඩොලර් බිලියනයකට විකිණෙද්දී ඒකේ වැඩ කළේ සේවකයින් 13 දෙනයි. ඉතිහාසයේ වෙන කවදාවත් මෙච්චර පොඩි මිනිස්සු ගාණකින් මෙච්චර ලොකු වටිනාකමක් හැදිලා නැහැ. මෙතනදී මිනිස් ශ්රමය අඩුවෙන් පාවිච්චි වෙන නිසා, ලැබෙන දැවැන්ත ලාභයෙන් වැඩිම ප්රතිශතයක් යන්නේ අර යන්ත්ර සහ තාක්ෂණය අයිති අයට, ඒ කියන්නේ ඒකට සල්ලි දාපු ආයෝජකයින්ටයි.
මේක තමයි අලුත් ආර්ථිකයේ හැඩය. ඔයාට ලොකු සල්ලි ගොඩක් ආයෝජනය කරලා මේ 3 වෙනි කණ්ඩායමට එකපාරටම යන්න අමාරු වෙන්න පුළුවන්. හැබැයි පළවෙනි සහ දෙවෙනි කණ්ඩායම් වලට, ඒ කියන්නේ බුද්ධිමත් යන්ත්ර එක්ක වැඩ කරන කෙනෙක් (High-skilled worker) හෝ තමන්ගේ ෆීල්ඩ් එකේ හොඳම කෙනා (Superstar) වෙන්න ඔයාට අවස්ථාව තියෙනවා. ඒ තත්වයට යන්න නම් අමාරු දේවල් ඉක්මනින් ඉගෙන ගන්නත්, උපරිම තත්වයෙන් වැඩ කරන්නත් පුළුවන් වෙන්නම ඕනේ.
- මේ අලුත් ලෝකේ දිනන්න නම් අමාරු දේවල් ඉක්මනින් ඉගෙන ගන්නත්, උපරිම තත්වයෙන් (elite level එකෙන්) වැඩ කරන්නත් පුළුවන් වෙන්න ඕනේ. (How to Become a Winner in the New Economy)
අපි කලින් කොටසේ කතා කළානේ මේ අලුත් වෙනස් වෙන ආර්ථිකය ඇතුළේ ඉස්සරහටම යන්නේ ප්රධාන කණ්ඩායම් තුනක් විතරයි කියලා. ඒ තමයි බුද්ධිමත් යන්ත්ර එක්ක වැඩ කරන්න පුළුවන් අය, තමන්ගේ ක්ෂේත්රයේ සුපිරිම අය (superstars ලා) සහ ලොකුවට සල්ලි ආයෝජනය කරන්න පුළුවන් අය.
දැන් අපිට තියෙන ප්රායෝගික ප්රශ්නය තමයි, අපි කොහොමද මේ කියන සාර්ථක වෙන කණ්ඩායමකට ඇතුළත් වෙන්නේ කියන එක. ලංකාවේ ඉන්න සාමාන්ය කෙනෙක්ට එකපාරටම කෝටි ගාණක් අරගෙන ඇවිත් ආයෝජකයෙක් (Investor කෙනෙක්) වෙන්න බැහැනේ. ඒ කියන්නේ අපිට ඉතුරු වෙලා තියෙන්නේ අර මුල් කණ්ඩායම් දෙකෙන් එකකට ඇතුළත් වෙන එක විතරයි. එක්කෝ ඔයා සංකීර්ණ තාක්ෂණය එක්ක වැඩ කරන්න පුළුවන් දක්ෂයෙක් වෙන්න ඕනේ, නැත්නම් ඔයාගේ ෆීල්ඩ් එකේ ඉන්න සුපිරිම කෙනෙක් වෙන්න ඕනේ.
මේ කණ්ඩායම් දෙකෙන් එකකට වැටිලා, මේ අලුත් ලෝකේ දිනන්න නම්, ඔයාට අනිවාර්යයෙන්ම තියෙන්නම ඕනේ කරන ප්රධාන හැකියාවන් (Core Abilities) දෙකක් තියෙනවා.
මෙන්න මේකයි ඒ හැකියාවන් දෙක:
1. අමාරු දේවල් ඉක්මනින් ඉගෙන ගැනීමේ හැකියාව.
2. තමන් ඉගෙන ගත්ත දේ පාවිච්චි කරලා, ඉහළම තත්වයෙන් (Elite level එකෙන්) සහ වේගයෙන් වැඩක් කරලා ප්රතිඵල පෙන්නීමේ හැකියාව.
අපි මේ දෙක ගැන වෙන වෙනම පැහැදිලිව බලමු.
1. අමාරු දේවල් ඉක්මනින් ඉගෙන ගැනීමේ හැකියාව
අද අපි ජීවත් වෙන ලෝකේ තාක්ෂණය වෙනස් වෙන වේගය හිතාගන්නවත් බැහැ. අද අලුත් කියලා හිතන දේ හෙට පරණ වෙනවා. හිතලා බලන්න, මීට අවුරුදු දෙක තුනකට කලින් AI (කෘතිම බුද්ධිය) ගැන ලොකු කතාවක් තිබ්බේ නෑ, හැබැයි අද හැමතැනම ඒක පාවිච්චි වෙනවා. ඔයා කැම්පස් එකේදී හරි, කෝස් එකකදී හරි ඉගෙන ගත්ත දේවල් විතරක් තියාගෙන අද කාලේ රස්සාවක් කරගෙන ඉස්සරහට යන්න බැහැ.
උදාහරණයක් විදිහට ඔයා මෘදුකාංග ඉංජිනේරුවෙක් (Software Engineer) කෙනෙක් නම්, ඔයාට සිද්ධ වෙනවා මාසෙන් මාසෙට එන අලුත් programming languages, අලුත් frameworks ඉගෙන ගන්න. ඔයා මාකටින් (Marketing) කරන කෙනෙක් නම්, ෆේස්බුක්, ටික්ටොක් වල ඇල්ගොරිතම වෙනස් වෙනකොට ඒ අලුත් දේවල් ටක්ගාලා අල්ලගන්න වෙනවා.
මේවා සරල දේවල් නෙමෙයි, ගොඩක් සංකීර්ණ, අමාරු දේවල්. මේ වගේ අමාරු දෙයක් ඉක්මනින් ඉගෙන ගන්න එක ලේසි නැහැ. ඒකට මනස සම්පූර්ණයෙන්ම එක තැනකට ගන්න ඕනේ. ඔයා එක අතකින් ෆේස්බුක් එකේ මැසේජ් වලට රිප්ලයි කරන ගමන්, අනිත් අතින් ටීවී එක දිහා බලන ගමන් කවදාවත් අලුත් programming language එකක් වගේ සංකීර්ණ දෙයක් ඉගෙන ගන්න බැහැ. අමාරු දේවල් ඔළුවට දාගන්න නම් බාහිර ලෝකෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙන් වෙලා, දැඩි අවධානයක් (Deep focus එකක්) දෙන්නම වෙනවා. ඒ නිසා ඔයාට මේ අලුත් ලෝකේ පැවැත්මක් ඕනේ නම්, අමාරු දේවල් ඉක්මනින් ඉගෙන ගන්න ඔයාගේ මොළය පුහුණු කරන්නම වෙනවා.
2. ඉහළම තත්වයෙන් (Elite level එකෙන්) වැඩ කරලා ප්රතිඵල පෙන්නීමේ හැකියාව
අමාරු දේවල් ඉගෙන ගත්තා කියලා විතරක් මදි. ඔයා දන්න දේවල් වලින් ඔයා සමාජයට, නැත්නම් ඔයාගේ ආයතනයට දෙන ප්රතිඵලය මොකක්ද කියන එකයි අන්තිමට වැදගත් වෙන්නේ.
හිතන්න ඔයා ගොඩක් මහන්සි වෙලා අමාරු programming language එකක් ඉගෙන ගත්තා කියලා. හැබැයි ඔයාට ඒක පාවිච්චි කරලා ඇප් එකක් හදන්න අවුරුද්දක් යනවා නම්, ඒකම වෙන කෙනෙක් මාසයක් ඇතුළත කිසිම වරදක් නැතුව ලස්සනට හදලා දෙනවා නම්, අන්තිමට දිනන්නේ අර මාසෙන් වැඩේ කරපු කෙනා. අද කාලේ වටින්නේ දැනුම විතරක් නෙමෙයි, ඒ දැනුම පාවිච්චි කරලා කොච්චර හොඳ කොලිටි එකකින්, කොච්චර ඉක්මනට වැඩක් ඉවර කරනවද කියන එකයි.
මේකට ලස්සන සමීකරණයක් තියෙනවා:
ඉහළ තත්වයේ ප්රතිඵලයක් = (ගත කරන කාලය) x (අවධානයේ තීව්රතාවය) (High-Quality Work Produced = Time Spent x Intensity of Focus)
ඒ කියන්නේ, ඔයා පැය 10ක් තිස්සේ ෆෝන් එක ඔබ ඔබ, කට්ටිය එක්ක කතා කර කර කරන වැඩකට වඩා, පැය 2ක් කාමරේකට වෙලා කිසිම බාධාවක් නැතුව 100% ක් ෆෝකස් කරලා කරන වැඩේ කොලිටිය උපරිමයි වගේම ඉක්මන්. සුපිරි තත්වයේ (Elite level) ප්රතිඵලයක් දෙන්න නම්, ඔයා වැඩ කරන වෙලාව ඇතුළත වෙන කිසිම දේකට අවධානය දෙන්නේ නැතුව ඒ වැඩේට විතරක් හිත යොදවන්න පුළුවන් වෙන්න ඕනේ.
මේ හැකියාවන් දෙකම එකට බැඳිලා තියෙන විදිහ
දැන් ඔයාට පේනවා ඇති මේ අලුත් ලෝකේ දිනන්න ඕනේ කරන මේ ප්රධාන හැකියාවන් දෙකම රඳා පවතින්නේ එකම එක පදනමක් උඩ. ඒ තමයි කිසිම බාධාවක් නැතුව, සම්පූර්ණ අවධානය යොමු කරලා, ගැඹුරින් වැඩ කිරීමේ හැකියාව. ඒකට තමයි අපි "Deep Work" කියලා කියන්නේ.
ඔයාට Deep Work කරන්න බැරි නම්, ඒ කියන්නේ ඔයාට ටික වෙලාවක් එක දිගට ෆෝන් එක බලන්නේ නැතුව ඉන්න බැරි නම්, පොඩි සද්දයක් ඇහුනත් අවධානය බිඳෙනවා නම්, ඔයාට කවදාවත් අමාරු දේවල් ඉක්මනින් ඉගෙන ගන්නත් බැහැ, ඉහළම තත්වයේ ප්රතිඵල (Elite level work) දෙන්නත් බැහැ. ඒ කියන්නේ මේ අලුත්, තරඟකාරී ලෝකේ ඔයාට ඉස්සරහට යන්න තියෙන අවස්ථාව සම්පූර්ණයෙන්ම නැති වෙලා යනවා.
සරලවම කිව්වොත්, මේ කාලේ සාර්ථකත්වයේ රහස තමයි ඔයාගේ අවධානය පාලනය කරගන්න එක. අමාරු දේවල් ඉගෙන ගන්නත්, සුපිරි වැඩකාරයෙක් වෙන්නත් තියෙන එකම ආයුධය 'ගැඹුරු කාර්යය' එහෙමත් නැත්නම් 'Deep Work' කියන සංකල්පය විතරයි.
- අමාරු දේවල් ඉක්මනින් ඉගෙන ගන්න නම් කිසිම බාධාවක් නැතුව ලොකු අවධානයක් (focus එකක්) දෙන්න වෙනවා. (Deep Work Helps You Quickly Learn Hard Things)
අපි කලින් කොටසේ කතා කළානේ මේ අලුත් තරඟකාරී ලෝකේ දිනන්න නම් අමාරු දේවල් ඉක්මනින් ඉගෙන ගන්න අපිට සිද්ධ වෙනවා කියලා. හිතන්න ඔයාට ඔයාගේ වෘත්තීය ජීවිතය (Career development) ඇතුළේ ඊළඟ මට්ටමට යන්න අලුත්ම AI තාක්ෂණයන් ගැන ඉගෙන ගන්න ඕනේ කියලා. එහෙමත් නැත්නම් විශ්වවිද්යාලයේ තියෙන සමාජ විද්යාව වගේ සංකීර්ණ, න්යායාත්මක විෂයක් පාඩම් කරලා ගොඩදාගන්න ඕනේ කියලා. මේ වගේ අමාරු දෙයක් ඉක්මනින් ඉගෙන ගන්න නම්, අපි සාමාන්යයෙන් වැඩ කරන විදිහ වෙනස් කරන්නම වෙනවා.
ගොඩක් අය හිතන්නේ ලැප්ටොප් එක ඉස්සරහා වාඩි වෙලා, එක පැත්තකින් WhatsApp මැසේජ් වලට රිප්ලයි කරන ගමන්, අනිත් පැත්තෙන් ලින්ක්ඩින් (LinkedIn) එකේ පෝස්ට් කියවන ගමන් අලුත් දෙයක් ඉගෙන ගන්න පුළුවන් කියලා. හැබැයි විද්යාත්මකව බැලුවම ඒක කවදාවත් කරන්න බැරි දෙයක්. ඇයි දන්නවද? අමාරු දෙයක් ඉගෙන ගන්න නම් අනිවාර්යයෙන්ම කිසිම බාධාවක් නැතිව, ලොකු අවධානයක් (Deep focus එකක්) ඒ වැඩේටම දෙන්න වෙනවා.
මේක තේරුම් ගන්න අපේ මොළය වැඩ කරන විදිහ ගැන පොඩි විද්යාත්මක කතාවක් අපි දැනගන්න ඕනේ.
අපේ මොළයේ තියෙනවා නියුරෝන (Neurons) කියලා සෛල ජාලයක්. අපි අලුත් දෙයක් ඉගෙන ගනිද්දී, උදාහරණයක් විදිහට අලුත් AI ටූල් එකක් පාවිච්චි කරන්න ඉගෙන ගනිද්දී, මොළයේ ඒකට අදාළ නියුරෝන ජාලය ඇතුළේ විද්යුත් සංඥා ගමන් කරනවා. අපි මේ වැඩේ දිගටම, එක දිගට අවධානයෙන් කරද්දී මොළයෙන් කරනවා පුදුම වැඩක්. මේ නියුරෝන වටේට 'මයලින්' (Myelin) කියලා පටකයක් හැදෙන්න ගන්නවා. හරියට විදුලි වයර් එකක් වටේට ප්ලාස්ටික් කවරයක් දැම්මා වගේ. මේ මයලින් කවරය (Insulator එක) හැදුනම, අර නියුරෝන ඇතුළේ සංඥා ගමන් කරන වේගය සහ කාර්යක්ෂමතාවය ගොඩක් වැඩි වෙනවා. සරලවම කිව්වොත්, ඔයාට ඒ අලුත් දේ හොඳටම පුරුදු වෙලා, ඒකේ දක්ෂයෙක් වෙන්නේ මේ මයලින් තට්ටුව හැදුනට පස්සේ.
මේ මයලින් තට්ටුව හැදෙන්න නම් එකම නියුරෝන ජාලය හරහා දිගින් දිගටම සංඥා යන්න ඕනේ. ඒ කියන්නේ ඔයාගේ අවධානය 100% ක් අර කරන අමාරු වැඩේටම තියෙන්න ඕනේ. හැබැයි ඔයා අමාරු දෙයක් ඉගෙන ගන්න ගමන් ෆෝන් එකට එන නොටිෆිකේෂන් එකක් බලනවා කියන්නේ, මොළය එකපාරටම අර කලින් යවපු සංඥාව නවත්තලා, වෙන නියුරෝන ජාලයකට සංඥා යවන්න ගන්නවා. ඊටපස්සේ ආයෙත් පාඩමට එනවා. මේ විදිහට අවධානය කඩනකොට (Distract වෙද්දී), අර අමාරු වැඩේට අදාළ නියුරෝන ජාලය වටේට මයලින් හැදෙන්නේ නැහැ. ඒකයි බාධා මැද කොච්චර වෙලා පාඩම් කළත්, වැඩ කළත් ඒක හරියට ඔළුවට යන්නේ නැත්තේ.
ලෝකේ ඉන්න සුපිරිම දක්ෂයෝ බිහිවෙන්නේ කොහොමද කියලා හොයපු මනෝවිද්යාඥයින් මේකට කියන්නේ 'හිතාමතා කරන පුහුණුව' (Deliberate Practice) කියලා. මේ පුහුණුවට ප්රධානම දේවල් දෙකක් ඕනේ:
- ඔයාගේ සම්පූර්ණ අවධානය ඔයාට දියුණු කරගන්න ඕනේ කරන ඒ අදාළ කුසලතාවය මත විතරක් තියෙන්න ඕනේ.
- ඒක කරද්දී වෙනස් කරගන්න ඕනේ අඩුපාඩු මොනවද කියලා එවලෙම හඳුනාගෙන හදාගන්න ඕනේ.
ලංකාවේ අපිට මේක ගොඩක් වැදගත්. අපි හිතමු ඔයා වෘත්තීය මට්ටමේ වැඩ කරන කෙනෙක්, එහෙමත් නැත්නම් තමන්ගෙම කියලා බිස්නස් එකක් ගොඩනගන්න හදන කෙනෙක් කියලා. ඔයාට ඕනේ වෙනවා ඔයාගේ ෆීල්ඩ් එකේ අලුත්ම දේවල් ඉගෙන ගෙන ඉහළටම යන්න. මේ වගේ අමාරු ඉලක්කයකට යන්න නම්, ඔයාට සිද්ධ වෙනවා දවසට පැය කිහිපයක් හරි ඔයාගේ ෆෝන් එක පැත්තකින් තියලා, ඉන්ටර්නෙට් එකෙන් එන බාධාවල් ඔක්කොම වහලා දාලා, එකම එක තැනකට සම්පූර්ණ අවධානය දෙන්න. වෙන කිසිම වැඩක් කරන්නේ නැතුව ඒ අමාරු දේ වෙනුවෙන් විතරක් ඔයාගේ මොළය පාවිච්චි කරන්න.
කෙටියෙන්ම කිව්වොත්, ඔයාට අමාරු දේවල් ඉක්මනින් ඉගෙන ගන්න ඕනේ නම්, ඔයා බහුකාර්ය (Multitasking) කරන එක සම්පූර්ණයෙන්ම නවත්තන්න ඕනේ. කිසිම බාධාවක් නැතුව ලොකු අවධානයක් (Deep focus එකක්) දෙනවා කියන්නේ මොළයට තියෙන හොඳම ව්යායාමය. ඒ අවධානය නැතුව, අලුත් ලෝකේ ඉස්සරහට යන්න ඕනේ කරන අමාරු කුසලතා කවදාවත් අපිට පිහිටන්නේ නැහැ. ඔයාට ගැඹුරින් වැඩ කරන්න (Deep Work) පුළුවන් නම් විතරයි, ඔයාට අමාරු දේවල් ඉක්මනින් ඉගෙන ගන්න පුළුවන් වෙන්නේ.
- හොඳම කොලිටි එකෙන් වැඩක් ඉවර කරන්න මේ deep work කියන එක ගොඩක් වැදගත්. (Deep Work Helps You Produce at an Elite Level)
අපි කලින් කොටසේ කතා කළානේ මේ අලුත් ලෝකේ ඉස්සරහට යන්න නම්, අමාරු දේවල් ඉක්මනින් ඉගෙන ගන්න පුළුවන් වෙන්න ඕනේ කියලා. හැබැයි ඒක විතරක් මදි. ඔයා කොච්චර දේවල් ඉගෙන ගත්තත්, කොච්චර දක්ෂයෙක් වුණත් වැඩක් නැහැ, ඒ දැනුම පාවිච්චි කරලා උපරිම කොලිටි එකෙන් (Elite level එකෙන්) වැඩක් ඉවර කරලා සමාජයට හෝ ආයතනයට ප්රතිඵලයක් දෙන්න බැරි නම්.
අද කාලේ වටින්නේ ඔයා කොච්චර මහන්සි වෙනවද කියන එක නෙමෙයි, අන්තිමට ඔයා දෙන ප්රතිඵලයේ තත්වය (Quality එක) සහ ඒක කොච්චර ඉක්මනට දුන්නද කියන එකයි. ඉතින් මේ විදිහට, හොඳම කොලිටි එකෙන් ඉක්මනට වැඩක් ඉවර කරන්න නම් Deep Work (ගැඹුරු කාර්යය) කියන එක අත්යවශ්යම දෙයක්. ඒ ඇයි කියලා අපි දැන් බලමු.
මේක තේරුම් ගන්න, සාර්ථකත්වය මනින බොහොම සරල සමීකරණයක් තියෙනවා:
ඉහළ තත්වයේ ප්රතිඵලයක් = (වැඩේට ගත කරන කාලය) x (අවධානයේ තීව්රතාවය)
ගොඩක් අය හිතන්නේ හොඳ ප්රතිඵලයක් ගන්න නම් දවස පුරාම නිදාගන්නේ නැතුව වැඩ කරන්න ඕනේ කියලා. හැබැයි ඇත්තම කතාව ඒක නෙමෙයි. ඔයා පැය 10ක් තිස්සේ, ෆෝන් එක ඔබ ඔබ, යූටියුබ් බලන ගමන්, කට්ටිය එක්ක කතා කර කර කරන වැඩකට වඩා, පැය 2ක් කාමරේකට වෙලා කිසිම බාධාවක් නැතුව 100% ක් ෆෝකස් කරලා කරන වැඩේ කොලිටිය උපරිමයි වගේම ඒක ඉක්මනින් ඉවර කරන්නත් පුළුවන්. ඒකට හේතුව තමයි ඔයාගේ "අවධානයේ තීව්රතාවය" (Intensity of Focus) උපරිම වීම.
ඇයි අපිට එකපාර වැඩ දෙක තුනක් (Multitasking) කරද්දී හොඳට වැඩේ කරන්න බැරි? මොකද අපේ මොළය හැදිලා තියෙන්නේ එකපාරට එක වැඩක් හරියට කරන්න විතරයි. මේකට ව්යාපාර සහ මනෝවිද්යා පර්යේෂකයින් පාවිච්චි කරන වචනයක් තියෙනවා. ඒ තමයි "අවධානයේ ශේෂය" (Attention Residue) කියන එක.
මේක අපි ප්රායෝගික උදාහරණයකින් බලමු. හිතන්න ඔයා හරිම වැදගත්, ලොකු කල්පනාවක් දාලා හදන්න ඕනේ රිපෝට් එකක් හද හද ඉන්නේ (මේක Task A කියලා හිතමු). එකපාරටම ඔයාගේ ෆෝන් එකට වට්ස්ඇප් මැසේජ් එකක් එනවා, නැත්නම් ඔෆිස් එකේ කෙනෙක් ඇවිත් වෙන පොඩි වැඩක් ගැන අහනවා (මේක Task B). ඔයා අර රිපෝට් එක පැත්තකින් තියලා, අර මැසේජ් එකට රිප්ලයි කරනවා. ඊටපස්සේ ඔයා ආයෙත් අර රිපෝට් එක හදන්න ගන්නවා.
ඔයා හිතන්නේ ඔයාගේ අවධානය 100% ක් ආයෙත් අර රිපෝට් එකට ආවා කියලද? කොහෙත්ම නැහැ. ඔයාගේ මොළයෙන් පොඩි කොටසක් තාමත් අර වට්ස්ඇප් මැසේජ් එක ගැන හරි, අර මනුස්සයා අහපු දේ ගැන හරි කල්පනා කරනවා. ඒ කියන්නේ ඔයාගේ අවධානයෙන් කොටසක් අර කලින් වැඩේ (Task B එකේ) ඉතුරු වෙලා. අන්න ඒකට තමයි "අවධානයේ ශේෂය" කියලා කියන්නේ.
මේ විදිහට එක වැඩකින් තව වැඩකට පනිද්දී, අපේ අවධානයෙන් ටික ටික අර පරණ වැඩ වල ඉතුරු වෙනවා. අපි හිතමු ඔයා ඊමේල් චෙක් කරන ගමන්, මීටින් වලට යන ගමන්, ෆේස්බුක් යන ගමන් තමයි අර වැදගත් රිපෝට් එක හදන්නේ කියලා. එතකොට ඔයා අර රිපෝට් එක හදන්න ගද්දි ඔයාගේ ඔළුවේ තියෙන්නේ 40% ක වගේ අවධානයක් විතරයි. අනිත් 60% ම තියෙන්නේ අර වෙනස් වෙනස් වැඩ වලට විසිරිලා. ඉතින් 40% ක අවධානයක් දීලා කවදාවත් හොඳම කොලිටි (Elite level) එකේ ප්රතිඵලයක් දෙන්න බැහැ. ඒකෙන් වෙන්නේ වැඩේ ඉවර වෙන්න දවස් ගාණක් යන එකයි, රිපෝට් එකේ අඩුපාඩු සහ වැරදි ගොඩක් සිද්ධ වෙන එකයි විතරයි.
මේ නිසා තමයි හොඳම කොලිටි එකෙන් වැඩක් ඉවර කරන්න නම් Deep Work අනිවාර්ය වෙන්නේ. ලෝකේ ඉන්න සුපිරිම වැඩකාරයෝ, ඉහළම ප්රතිඵල දෙන මිනිස්සු එයාලගේ කාලය කළමනාකරණය කරන්නේ ගොඩක් වෙනස් විදිහකට. එයාලා කවදාවත් වැඩ කවලම් කරගන්නේ නැහැ. එයාලා අමාරු, වැදගත් වැඩක් කරන්න තියෙනවා නම්, ඒකට පැය ගාණක් හෝ දවස් ගාණක් එක දිගට වෙන් කරනවා. ඒ වෙලාව ඇතුළත ෆෝන් ඕෆ්, ඊමේල් බලන්නේ නැහැ, වෙන කිසිම වැඩකට අත තියන්නේ නැහැ. කිසිම බාධාවක් නැතුව එකම වැඩකට සම්පූර්ණ අවධානය දෙනවා. එතකොට අර "අවධානයේ ශේෂයක්" ඉතුරු වෙන්නේ නැහැ. මොළයේ සම්පූර්ණ ධාරිතාවයම එකම වැඩකට යෙදවෙන නිසා, වෙන කෙනෙක්ට මාසයක් යන වැඩේ එයාලට සතියෙන් සුපිරියටම ඉවර කරන්න පුළුවන්.
ලංකාවේ අපිටත් මේක ඒ විදිහටම අදාළයි. ඔයාට ඔෆිස් එකේදී හරි, ඔයාගේම බිස්නස් එකක් කරද්දී හරි, කැම්පස් එකේ වැඩ වලදී හරි අනිත් අයට වඩා කැපිලා පේන, ඉහළම තත්වයේ ප්රතිඵලයක් දෙන්න ඕනේ නම්, අද ඉඳන්ම මේ වැඩ කරන අතරතුර වෙන වැඩ වලට පනින පුරුද්ද (Multitasking) සම්පූර්ණයෙන්ම නවත්තන්න ඕනේ. එක වෙලාවකට එක වැඩයි. ඒකත් උපරිම ෆෝකස් එකෙන් කරන්න පුරුදු වෙන්න. බාධාවන්ගෙන් තොරව ගැඹුරින් වැඩ කරනවා (Deep Work) කියන්නේ ඔයාගේ වටිනාකම සහ ඔයාගේ වැඩ වල කොලිටිය සිය ගුණයකින් වැඩි කරන රහසක්.