රොබට් කියෝසාකිගේ තාත්තලා දෙන්නා: තමන්ගේ සැබෑ දුප්පත් පියා සහ යහළුවාගේ ධනවත් පියා.
රොබට් කියෝසාකි මේ පොත පටන් ගන්නේම හරිම අපූරු කතාවකින්. එයා කියනවා "මට තාත්තලා දෙන්නෙක් හිටියා, එක්කෙනෙක් ධනවත්, අනිත් කෙනා දුප්පත්" කියලා. මේක අහද්දිම ඕනෑම කෙනෙක්ට කුතුහලයක් එනවා, කෙනෙක්ට තාත්තලා දෙන්නෙක් ඉන්නේ කොහොමද කියලා. මෙන්න මේකයි කතාව.
මේ කියන තාත්තලා දෙන්නගෙන් එක්කෙනෙක් රොබට්ගේ සැබෑ පියා. අනිත් කෙනා රොබට්ගේ හොඳම යාළුවා වුණු 'මයික්' ගේ පියා. රොබට් තමන්ගේ යාළුවගේ තාත්තටත් කතා කළේ තමන්ගේම තාත්තා කෙනෙක්ට වගේ. මේ දෙන්නම ජීවිතේ ගොඩක් මහන්සි වෙලා වැඩ කරපු, ගොඩක් ශක්තිමත්, අනිත් අයට උපදෙස් දෙන්න පුළුවන් මට්ටමේ හිටපු චරිත දෙකක්. හැබැයි මේ දෙන්නා සල්ලි (Money) කියන දේ දිහා බැලුවේ සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කෝණ දෙකකින්.
සැබෑ පියා (දුප්පත් තාත්තා):
රොබට්ගේ ඇත්තම තාත්තා කියන්නේ හරිම උගත් මනුස්සයෙක්. එයා පී.එච්.ඩී (Ph.D.) එකක් පවා සම්පූර්ණ කරපු, විශ්වවිද්යාල අධ්යාපනය ඉහළින්ම ලබපු කෙනෙක්. එයාට හවායි ප්රාන්තයේ අධ්යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ ලොකු රජයේ රස්සාවක් තිබුණා. මාසෙ අන්තිමට බොහොම හොඳ පඩියකුත් ලැබුණා. හැබැයි පුදුමේ කියන්නේ, මේ කොච්චර හොඳ පඩියක් ගත්තත් එයා මුළු ජීවිත කාලය පුරාම සල්ලි ප්රශ්න වලින් බැට කෑවා. අන්තිමට එයා මිය යද්දීත් ඉතුරු කරලා ගියේ ගෙවන්න තියෙන බිල්පත් ගොඩක් විතරයි. රොබට් එයාට "දුප්පත් තාත්තා" කියලා කියන්නේ ඒකයි.
හොඳම යාළුවගේ පියා (ධනවත් තාත්තා):
අනිත් පැත්තෙන් හිටපු මයික්ගේ තාත්තා, ඒ කියන්නේ රොබට්ගේ දෙවෙනි තාත්තා, 8 වසරවත් හරියට පාස් වෙච්ච නැති කෙනෙක්. එයාට ලොකු සහතික මුකුත් තිබුණේ නෑ. හැබැයි එයා ව්යාපාර ගැන, සල්ලි ගැන තමන්ටම කියලා ඉගෙන ගත්තා (Self-educated). මේ සාමාන්ය මනුස්සයා කාලයක් යද්දී මුළු හවායි දූපතේම හිටපු ධනවත්ම පුද්ගලයන්ගෙන් කෙනෙක් බවට පත් වුණා. එයා මිය යද්දී තමන්ගේ පවුලට, පරම්පරාවට විතරක් නෙමෙයි පල්ලි වලටත්, පුණ්යායතන වලටත් ඩොලර් මිලියන ගාණක දේපල සහ සල්ලි ඉතුරු කරලා ගියා. රොබට් එයාට "ධනවත් තාත්තා" කියලා කියන්නේ අන්න ඒ නිසයි.
මේ දෙන්නගේ සිතීමේ රටාවේ (Mindset) තිබුණු ලොකුම වෙනස:
මේ තාත්තලා දෙන්නා රොබට්ට දුන්නේ සම්පූර්ණයෙන්ම පරස්පර උපදෙස්. පොඩි ළමයෙක් විදිහට රොබට්ට මේක ලොකු ප්රශ්නයක් වුණා.
- දුප්පත් තාත්තා කිව්වේ: "සල්ලි වලට තියෙන ආදරය තමයි හැම නරකකටම මුල."
- ධනවත් තාත්තා කිව්වේ: "සල්ලි නැතිකම තමයි හැම නරකකටම මුල."
හිතන්න රොබට්ට මොනවා හරි මිල අධික දෙයක් ගන්න ඕනේ වුණා කියලා.
- දුප්පත් තාත්තා එකපාරටම කියන්නේ: "මට ඕක ගන්න සල්ලි නෑ" (I can't afford it) කියලයි. ඒකෙන් එයාගේ මොළේ එතනින්ම වැඩ කරන එක නවත්තනවා. ප්රශ්නෙ ඉවරයි.
- හැබැයි ධනවත් තාත්තා කවදාවත් එහෙම කියන්න දුන්නේ නෑ. එයා කිව්වේ "මම කොහොමද ඕක ගන්නේ?" (How can I afford it?) කියලා හිතන්න කියලයි. ඒක ප්රශ්නයක්. එතකොට මොළේ වෙහෙසලා ඒකට උත්තරයක් හොයන්න මහන්සි වෙන්න සිද්ධ වෙනවා.
අධ්යාපනය ගැනත් මේ දෙන්නට තිබුණේ වෙනස්ම අදහස්.
- දුප්පත් තාත්තා හැමතිස්සෙම කිව්වේ: "හොඳට ඉගෙනගන්න, එතකොට ඔයාට ලොකු සමාගමක හොඳ ආරක්ෂිත රස්සාවක් හොයාගන්න පුළුවන් වෙයි" කියලයි.
- ධනවත් තාත්තා කිව්වේ: "හොඳට ඉගෙනගන්න, එතකොට ඔයාට ලොකු සමාගමක් මිලදී ගන්න පුළුවන් වෙයි" කියලයි.
දුප්පත් තාත්තා හැමතිස්සෙම සල්ලි ගැන කතා කරන්න, සල්ලි ගැන ඉගෙන ගන්න බය වුණා. "මම සල්ලි ගැන උනන්දු වෙන්නේ නෑ" කියලා එයා නිතරම කිව්වා. හැබැයි ධනවත් තාත්තා කිව්වේ "සල්ලි කියන්නේ ලොකු බලයක්, ඒක කොහොමද වැඩ කරන්නේ කියලා අපි ඉගෙනගන්නම ඕනේ" කියලයි.
අවුරුදු 9ක් වෙච්ච පොඩි රොබට්ට මේක හරියට පාරවල් දෙකක් ඉස්සරහට වෙලා වගේ දැනුණා. එයාට තීරණයක් ගන්න සිද්ධ වුණා මේ දෙන්නගෙන් කාගේ උපදෙස්ද පිළිපදින්නේ කියලා. තමන්ගේ ඇත්තම තාත්තා ඒ වෙද්දීත් උපාධි අරන් සමාජයේ ලොකු තැනක හිටියත්, සල්ලි සම්බන්ධයෙන් එයාගේ උපදෙස් වැඩ කරන්නේ නැහැ කියලා රොබට්ට තේරුණා. ඒ නිසා රොබට් තීරණය කළා සල්ලි ගැන තමන්ගේ ඇත්ත තාත්තා දෙන උපදෙස් අහන්නේ නැතුව, ධනවත් තාත්තා කියන දේවල් අහන්න.
අන්න එදා අවුරුදු 9දී ඒ ධනවත් තාත්තාගෙන් ඉගෙනගත්ත පාඩම් ටික තමයි, රොබට් කියෝසාකි අද ලෝකෙම දන්න ධනවතෙක් බවට පත් කළේ. ඒ පාඩම් ටික තමයි මේ "Rich Dad Poor Dad" පොත පුරාවටම විස්තර කරන්නේ.
සල්ලි ගැන පාසලෙන් අපිට කවදාවත් උගන්වන්නේ නැති දේවල් මොනවාද?
රොබට් කියෝසාකිගේ "Rich Dad Poor Dad" පොතේ තියෙන ප්රධානම සහ වැදගත්ම මාතෘකාවක් තමයි මේක. ඇත්තටම අපේ පාසල් අධ්යාපන ක්රමය හැදිලා තියෙන්නේ 'හොඳ සේවකයෝ' (Employees) බිහි කරන්න මිසක්, 'ධනවතුන්' හෝ 'ව්යාපාරිකයන්' බිහි කරන්න නෙමෙයි කියලා රොබට් කියනවා.
පාසලෙන් අපිට ගණිතය, විද්යාව, ඉතිහාසය වගේ ගොඩක් දේවල් ඉගැන්නුවත්, ජීවිතේට අත්යවශ්යම වෙන "සල්ලි" ගැන මේ කියන දේවල් කවදාවත් උගන්වන්නේ නැහැ:
1. සල්ලි වලින් අපිට වැඩ කරගන්න හැටි (Making Money Work for You):
පාසලෙන් අපිට හැමතිස්සෙම උගන්වන්නේ "හොඳට ඉගෙන ගෙන, හොඳ රස්සාවක් හොයාගෙන, සල්ලි වෙනුවෙන් වැඩ කරන්න" (Work for money) කියලයි. ඒ කියන්නේ පඩියක් වෙනුවෙන් තමන්ගේ කාලයයි ශ්රමයයි කැප කරන එක. හැබැයි තමන් නිදාගෙන ඉද්දි වුණත් තමන්ගේ සාක්කුවට සල්ලි එන විදිහට, "සල්ලි යොදවලා සල්ලි වලින් වැඩ ගන්න" (Make money work for you - Passive Income) කොහොමද කියලා කවදාවත් පාසලෙන් උගන්වන්නේ නැහැ.
2. මූල්ය සාක්ෂරතාවය (Financial Literacy):
පාසලේදී අපි අමාරු ගණිත සමීකරණ ඉගෙන ගන්නවා. හැබැයි සාමාන්ය ජීවිතේදී අපේ ආදායම් වියදම් බලන මූල්ය ප්රකාශනයක් (Financial Statement එකක්) කියවගන්න අපිට උගන්වන්නේ නැහැ.
විශේෂයෙන්ම "වත්කමක්" (Asset) සහ "බැරකමක්" (Liability) කියන්නේ මොකක්ද කියන එකේ සැබෑ වෙනස පාසලෙන් කියලා දෙන්නේ නැහැ. රොබට් කියන විදිහට:
- වත්කමක් කියන්නේ අපේ සාක්කුවට සල්ලි ගේන දෙයකට.
- බැරකමක් කියන්නේ අපේ සාක්කුවෙන් සල්ලි එළියට අදින දෙයකට.
- මේක නොදන්නා නිසා ගොඩක් අය බැරකම් අරගෙන ඒවා වත්කම් කියලා හිතාගෙන රැවටෙනවා.
3. බදු (Taxes) ගැන ඇත්ත කතාව:
රස්සාවක් කරන සාමාන්ය කෙනෙකුගේ පඩියෙන් ලොකු ගාණක් බදු (Tax) විදිහට කැපිලා තමයි අතට සල්ලි ලැබෙන්නේ. හැබැයි ධනවතුන් 'සමාගම්' (Corporations) පාවිච්චි කරලා නීත්යානුකූලවම බදු වලින් බේරෙන්නේ කොහොමද කියලා ඉස්කෝලෙන් උගන්වන්නේ නැහැ. ඉස්කෝලෙන් කරන්නේ බදු ගෙවන්න පුළුවන් හොඳ පුරවැසියෙක් හදන එක විතරයි.
4. වැරදි කරන්න තියෙන බය (Fear of Making Mistakes):
පාසලේදී අපි මොනවා හරි වැරැද්දක් කරොත්, විභාගෙකදී උත්තරයක් වැරදුනොත් අපිට දඬුවම් ලැබෙනවා, නැත්නම් ෆේල් වෙනවා. ඒ නිසා පාසලෙන් අපේ ඔළුවට දාන්නේ "වැරදි කරන එක නරක දෙයක්" කියලයි. හැබැයි සැබෑ ජීවිතේදී, විශේෂයෙන්ම ව්යාපාර වලදී සහ ආයෝජන වලදී අපි ඉගෙන ගන්නේ වැරදි කිරීමෙන් (Mistakes). මේ බය නිසා ගොඩක් අය අවදානමක් (Risk එකක්) අරන් ආයෝජනයක් කරන්න බයයි.
5. ණය (Debt) ගැන තියෙන වැරදි වැටහීම:
ණය කියන්නේ නරක දෙයක් කියලයි සාමාන්යයෙන් සමාජයේ මතය තියෙන්නේ. හැබැයි ධනවතුන් දන්නවා ණය වර්ග දෙකක් තියෙනවා කියලා. "හොඳ ණය" සහ "නරක ණය".
කාර් ගන්න, ටීවී ගන්න, ෆෝන් ගන්න ගන්න ණය තමයි 'නරක ණය'. හැබැයි තවත් සල්ලි හොයන්න පුළුවන් ව්යාපාරයකට හෝ දේපලකට ආයෝජනය කරන්න ගන්න ණය 'හොඳ ණය'. මේ හොඳ ණය පාවිච්චි කරලා ඉක්මනින් ධනවත් වෙන්නේ කොහොමද කියලා පාසලෙන් කියාදෙන්නේ නැහැ.
6. තමන්ගේම ගෙදර වත්කමක් නෙමෙයි කියන එක:
පාසලෙන් සහ සමාජයෙන් අපිට කියන්නේ අපේම කියලා ගෙයක් හදාගන්න එක තමයි ලොකුම වත්කම කියලා. හැබැයි රොබට් කියන්නේ, ඔයා ඉන්න ගෙදරින් ඔයාට ආදායමක් එන්නේ නැත්නම්, ඒ ගේ නඩත්තු කරන්න, ලයිට් බිල් ගෙවන්න, ණය වාරික ගෙවන්න ඔයාගේ සාක්කුවෙන් සල්ලි යනවා නම්, ඒක වත්කමක් නෙමෙයි බැරකමක් (Liability එකක්) කියලයි. මේ වගේ ඇත්ත කතා කවදාවත් සාමාන්ය අධ්යාපන ක්රමයකින් දැනගන්න ලැබෙන්නේ නැහැ.
මේ දේවල් පාසලෙන් උගන්වන්නේ නැති නිසා තමයි, ගොඩක් මිනිස්සු ලොකු උපාධි අරගෙන හොඳ රස්සාවල් කළත්, ජීවිත කාලෙම ණය ගෙව ගෙව, සල්ලි ප්රශ්න එක්ක ඔට්ටු වෙවී අර 'Rat Race' (මීයන්ගේ රේස් එකේ) එකේම හිරවෙලා ඉන්නේ. අන්න ඒ නිසයි රොබට් කියන්නේ, සල්ලි ගැන තමන්ගේ දරුවන්ට උගන්වන වගකීම දෙමව්පියන් විසින්ම භාරගන්න ඕනේ කියලා.
දුප්පත් තාත්තගේ සහ ධනවත් තාත්තගේ සිතීමේ රටාවල (Mindsets) තියෙන ලොකුම වෙනස.
රොබට් කියෝසාකිගේ "Rich Dad Poor Dad" පොතේ තියෙන ලස්සනම සහ වැදගත්ම කොටසක් තමයි මේක. ඇත්තටම දුප්පත් තාත්තයි, ධනවත් තාත්තයි අතර මුලින්ම ලොකු මූල්ය පරතරයක් තිබුණේ නෑ. ඒ දෙන්නා අතර තිබුණු ලොකුම වෙනස තමයි එයාලා සල්ලි සහ ජීවිතය දිහා බලපු විදිහ, නැත්නම් එයාලගේ 'Mindset' (සිතීමේ රටාව) එක.
මේක වෙන කෙනෙක්ට පැහැදිලි කරලා දෙද්දී, ප්රධාන කාරණා කිහිපයක් යටතේ මේ විදිහට විස්තර කරන්න පුළුවන්:
1. ප්රශ්න වලට මුහුණ දෙන විදිහ (මොළය පාවිච්චි කිරීම)
- දුප්පත් තාත්තා: මොනවා හරි මිල අධික දෙයක් ගන්න ඕනේ වුණාම එයා එකපාරටම කියන්නේ "මට ඕක ගන්න සල්ලි නෑ" (I can't afford it) කියලයි. රොබට් කියනවා මෙහෙම කිව්වම අපේ මොළේ එතනින්ම නිදාගන්නවා කියලා. මොකද එතනින් එහාට හිතන්න දෙයක් ඉතුරු වෙන්නේ නෑ.
- ධනවත් තාත්තා: එයා කවදාවත් එහෙම කියන්න දුන්නේ නෑ. එයා හැමතිස්සෙම ඇහුවේ "මම කොහොමද ඕක ගන්නේ?" (How can I afford it?) කියලයි. මේක ප්රශ්නයක්. මේකෙන් මොළේට ලොකු ව්යායාමයක් ලැබෙනවා සල්ලි හොයන අලුත් පාරවල් සහ ක්රම ගැන හිතන්න.
2. ඉගෙනීමේ අරමුණ (අධ්යාපනය)
- දුප්පත් තාත්තා: "හොඳට ඉගෙනගන්න, එතකොට ඔයාට ලොකු සමාගමක හොඳ රස්සාවක් (Job එකක්) හොයාගන්න පුළුවන්." එයා හැමතිස්සෙම හෙව්වේ රස්සාවේ ආරක්ෂාව (Job security) ගැන විතරයි.
- ධනවත් තාත්තා: "හොඳට ඉගෙනගන්න, එතකොට ඔයාට ඒ වගේ ලොකු සමාගම් සල්ලි දීලා ගන්න (මිලදී ගන්න) පුළුවන්." එයා අධ්යාපනය පාවිච්චි කළේ වෙන කෙනෙක් යටතේ වැඩ කරන්න නෙමෙයි, තමන්ටම ව්යාපාරයක් හදාගන්න.
3. අවදානම (Risk) ගැන දකින විදිහ
- දුප්පත් තාත්තා: "සල්ලි ගැන කතා කරද්දී පරිස්සම් වෙන්න. අවදානම් ගන්න එපා (Play it safe)." ඒ නිසා එයා කවදාවත් අලුත් ආයෝජනයක් කරන්න, අලුත් දෙයක් පටන් ගන්න ගියේ නෑ. හැමදාම එකම විදිහට ජීවත් වුණා.
- ධනවත් තාත්තා: "අවදානම මඟහරින්න නෙමෙයි, අවදානම කළමනාකරණය කරන්න (Manage the risk) ඉගෙන ගන්න." එයා දැනගෙන හිටියා ජීවිතේ ලොකු ජයග්රහණ ලබන්න නම්, ගණනය කරපු අවදානමක් (Calculated risk) ගන්නම වෙනවා කියලා.
4. සල්ලි ගැන තියෙන ආකල්පය
- දුප්පත් තාත්තා: "සල්ලි වලට තියෙන කෑදරකම තමයි හැම නරකකටම මුල." (Love of money is the root of all evil). මේ සිතුවිල්ල නිසා දුප්පත් තාත්තාගේ හිතේ යටි අරමුණක් තිබුණා සල්ලි කියන්නේ නරක දෙයක් කියලා.
- ධනවත් තාත්තා: "සල්ලි නැතිකම තමයි හැම නරකකටම මුල." (Lack of money is the root of all evil). සමාජයේ ගොඩක් ප්රශ්න, පවුල් ආරවුල්, අපරාධ වෙන්නේ සල්ලි නැතිකම නිසා කියලා එයා විශ්වාස කළා.
5. වත්කම් (Assets) ගැන තේරුම් ගැනීම
- දුප්පත් තාත්තා: "අපේ ගෙදර තමයි අපේ ලොකුම වත්කම සහ අපේ ලොකුම ආයෝජනය." සාමාන්ය ගොඩක් මිනිස්සු හිතන්නේ මේ විදිහටයි.
- ධනවත් තාත්තා: "ඔයා ඉන්න ගේ කියන්නේ බැරකමක් (Liability එකක්). ඒකෙන් සල්ලි එළියට යනවා මිසක් සාක්කුවට සල්ලි එන්නේ නෑ. ඔයාගේ ලොකුම වත්කම වෙන්න ඕනේ ඔයාගේ ව්යාපාර සහ ආයෝජන."
6. වගකීම භාරගැනීම සහ යැපීම
- දුප්පත් තාත්තා: එයා විශ්වාස කළේ රජය හරි, තමන් වැඩ කරන කොම්පැණිය හරි තමන්ව බලාගන්න ඕනේ කියලා. පඩිය වැඩි කරනකන්, පෙන්ෂන් එක ලැබෙනකන් වගේ දේවල් මත තමයි එයා යැපුණේ (Entitlement).
- ධනවත් තාත්තා: එයා විශ්වාස කළේ තමන්ගේ මූල්ය නිදහස ගැන සම්පූර්ණ වගකීම තියෙන්නේ තමන්ගේ අතේ කියලා. වෙන කවුරුත් ඇවිත් තමන්ව ගොඩදාන්නේ නෑ කියලා එයා දැනගෙන හිටියා.
මේ කාරණා දිහා බැලුවම පැහැදිලි වෙනවා, කෙනෙක් දුප්පත් වෙන්නෙත් ධනවත් වෙන්නෙත් එයාගේ සාක්කුවේ තියෙන සල්ලි ගාණෙන් නෙමෙයි, එයාගේ ඔළුවේ තියෙන සිතීමේ රටාවෙන් (Mindset එකෙන්) කියලා තමයි රොබට් මේ පොතෙන් අපිට අවධාරණය කරන්නේ.
"මට ඕක ගන්න සල්ලි නෑ" කියලා නිකන් ඉන්න එකයි, "මම කොහොමද ඕක ගන්නේ?" කියලා මොළේ වෙහෙසන එකයි අතර වෙනස.
රොබට් කියෝසාකිගේ "Rich Dad Poor Dad" පොතේ තියෙන ඉතාමත් ප්රබල, ඒ වගේම අපේ ජීවිතේට ගොඩක් සමීප වෙන කාරණාවක් තමයි මේක. මේ වාක්ය දෙකේ වෙනස ඇත්තටම සල්ලි ගැන ප්රශ්නයක් නෙමෙයි, අපේ මොළය ක්රියාත්මක වෙන විදිහ ගැන ප්රශ්නයක්.
මේ වාක්ය දෙක පිටිපස්සේ තියෙන ලොකුම වෙනස අපි කතා කරන භාෂාවෙන්ම මෙහෙම තේරුම් ගමු:
1. "මට ඕක ගන්න සල්ලි නෑ" (I can’t afford it) - කම්මැලි මොළය
හිතන්න ඔයාට කාර් එකක් ගන්න ඕනේ, එහෙමත් නැත්නම් අලුත් ව්යාපාරයක් පටන් ගන්න ඕනේ කියලා. හැබැයි අතේ සල්ලි නෑ. දුප්පත් තාත්තාගේ පුරුද්ද වුණේ වහාම "මට ඕක ගන්න සල්ලි නෑ" කියලා කියන එක.
රොබට් කියන විදිහට මේක හරිම ලේසි, කම්මැලි වාක්යයක් (A sign of mental laziness). ඔයා මොනවා හරි දෙයක් දිහා බලලා "මට ඕක ගන්න සල්ලි නෑ" කියලා කිව්ව ගමන්, වෙන දේ තමයි ඔයාගේ මොළේ එතනින්ම වැඩ කරන එක නවත්තනවා. මොළේට ඊට පස්සේ හිතන්න දෙයක් ඉතුරු වෙන්නේ නෑ. ප්රශ්නෙ එතනින්ම ඉවරයි. මොළේට නිදාගන්න පුළුවන්.
හැබැයි මේකෙන් වෙන ලොකුම හානිය තමයි, ඒ වාක්යය කියද්දී අපේ හිතට එන්නේ පුදුම අසරණකමක්, දුකක්. "මම දුප්පත්, මට ඕවා ගන්න පින නෑ, මට සල්ලි නෑ" කියන සෘණාත්මක හැඟීම (Negative feeling) ඔළුවට එනවා. ඒකෙන් අපේ උත්සාහය එතනින්ම මැරිලා යනවා.
2. "මම කොහොමද ඕක ගන්නේ?" (How can I afford it?) - අවදි වුණු මොළය
ධනවත් තාත්තා රොබට්ට කවදාවත් අර කලින් වාක්යය කියන්න දුන්නේ නෑ. "මට සල්ලි නෑ" කියන වචනේ කියන එකත් එයා තහනම් කරලා තිබුණේ. ඒ වෙනුවට එයා කිව්වේ "මම කොහොමද ඕක ගන්නේ?" කියලා හිතන්න කියලයි.
බලන්න ඒකේ වෙනස. "මම කොහොමද ඕක ගන්නේ?" කියන්නේ ප්රකාශනයක් නෙමෙයි, ඒක ප්රශ්නයක්. ඔයා ඒ ප්රශ්නෙ ඔයාගෙන්ම අහපු ගමන් ඔයාගේ මොළේට නින්ද යන්නේ නෑ. මොළේට සිද්ධ වෙනවා අවදි වෙලා ඒකට උත්තරයක් හොයන්න මහන්සි වෙන්න.
- "මම වෙන අමතර රස්සාවක් කරන්න ඕනෙද?"
- "මම අලුත් බිස්නස් අදහසක් හොයාගන්න ඕනෙද?"
- "මගේ අනවශ්ය වියදම් අඩු කරලා සල්ලි ඉතුරු කරන්නේ කොහොමද?"
- "මම අලුත් දෙයක් ඉගෙනගෙන මගේ ආදායම වැඩි කරගන්නේ කොහොමද?"
මේ වගේ අදහස් දහසක් මොළේ ඇතුලේ වැඩ කරන්න පටන් ගන්නවා. මේ ප්රශ්නය ඇහුවම හිතට එන්නේ අසරණකමක් නෙමෙයි, උද්යෝගයක් සහ අභියෝගයක්.
මොළය හරියට Gym එකකට යනවා වගේ වැඩක්:
ධනවත් තාත්තා කියපු ලස්සනම කතාවක් තමයි, "අපේ මොළේ කියන්නේ හරියට මාංශ පේශියක් (Muscle එකක්) වගේ" කියන එක. අපි Gym එකට ගිහින් බර උස්සලා මහන්සි වෙද්දී ඇඟේ මස්පිඩු ශක්තිමත් වෙනවා වගේම, සල්ලි ප්රශ්න වලට උත්තර හොයන්න හිතන්න හිතන්න අපේ 'මූල්ය බුද්ධිය' (Financial Intelligence) ශක්තිමත් වෙනවා.
ඔයා "මට සල්ලි නෑ" කියද්දී කරන්නේ ඔයාගේ මොළේ කියන Muscle එකට කිසිම ව්යායාමයක් දෙන්නේ නැතුව ඒක කම්මැලි කරන එක. හැබැයි "මම කොහොමද සල්ලි හොයන්නේ?" කියලා අහද්දී ඔයා කරන්නේ ඔයාගේ මොළේ Gym යවනවා වගේ වැඩක්. මූල්ය බුද්ධිය ශක්තිමත් වෙන තරමට තමයි කෙනෙකුට ධනවත් වෙන්න පුළුවන්.
මෙතනදී ධනවත් තාත්තා අදහස් කරන්නේ දැක්ක දැක්ක හැමදේම ගන්න කියලා නෙමෙයි. වැදගත්ම දේ තමයි ඒ අභියෝගය අතාරින්නේ නැතුව ඒ වෙනුවෙන් මොළේ වෙහෙසන පුරුද්ද ඇති කරගන්න එක. "මට බෑ" කියන්නේ ප්රශ්නෙන් පැනලා යන එකට. "මම කොහොමද කරන්නේ" කියන්නේ ප්රශ්නෙට මුහුණ දීලා දියුණු වෙන එකට.